Chị Nguyễn Thùy Dương có con theo học lớp mẫu giáo lớn tại Trường mầm non Ánh Dương (Phúc La, quận Hà Đông, Hà Nội) cho biết chị không hiểu vì lý do gì cứ mỗi lần đến trường đón con, việc căn bản con đề nghị mẹ là cho đi tè. Ban đầu, chị tưởng con sợ cô giáo tuy nhiên sau khi gặng hỏi con nói: “Con rất sợ toilet ở trường do bẩn và thối. Mỗi lần đứng ở cửa con đã bị nôn ọe”.

Chị Dương kể để không phải đi làm sạch ở trường, con nhịn uống nước. Mót quá có lần con còn tè cả ra quần, bị cô giáo mắng. Nhà làm sạch ngôi trường trở thành nỗi ám ảnh khiến con ngại đi học.

Sau một tuần nhập học ở trường, con kêu đau bụng, người thân gửi gắm đi khám ở Viện 103, bác sĩ kết luận con bị “Viêm đường tiết niệu” phải điều trị kháng sinh kéo dài một tuần.

Nỗi kinh hãi của học trò

Trường THCS Tân Triều (huyện Thanh Trì, Hà Nội) với khu lớp học được xây dựng từ năm 1999 cho nên đa dạng hạng mục xuống cấp trầm trọng. Tòa nhà 3 tầng, mỗi tầng 1 khu làm sạch nam, nữ biểu trưng tuy nhiên từ xa đã ngửi thấy mùi hôi thối.

Khi lại gần, sàn toilet được xây dựng theo kiểu cũ ố vàng, cáu bẩn. Van xả nước từ lâu không chuyển động. Trần nhà nứt toang hoác, nước nhỏ giọt xuống sàn nhầy nhụa.

Chưa kể, có khu làm sạch lâu ngày bị hoen rỉ, sụt tầng, để tránh gian nguy cho học trò trường định đoạt phải đóng cửa. Cả trường có 6 khu làm sạch thì đa dạng khu trong biểu hiện không áp dụng được.

Trong khi đó, khu toilet dành cho giáo viên được sắp đặt biểu trưng ở một tòa nhà khác và ắt hẳn, học trò không được bén mảng đến địa điểm này.

Hoàng Nam, một học trò của trường, cho biết: “Đến trường, thông phải thường em nhịn đi làm sạch, lúc nào không nhịn được đành phải đi thì gắng gượng nhịn thở đi cho nhanh. Hôm nào mất nước, con trai rủ nhau đi tè bậy phía sau hàng cây, còn girl chắc nhịn”.

Học trò ám ảnh toilet ngôi trường
Nhà làm sạch bốc mùi, gặp sự cố tại Trường THCS Tân Triều (Hà Nội). Ảnh: Tiền Phong.

Ông Nguyễn Ngọc Tiến – Hiệu trưởng Trường THCS Tân Triều – cho biết trường có tới 900 học trò, đòi hỏi áp dụng toilet hằng ngày rất lớn tuy nhiên biểu hiện nhà xưởng vật chất của trường không bảo đảm. Dù trường đã gắng gượng thuê người lau dọn tuy nhiên những hôm đường ống mất nước, toilet không khỏi bốc mùi xú uế.

Điều trường lo nhất là trần nhà lâu ngày xuống cấp có khả năng đổ lên đầu học trò bất kì lúc nào cho nên đang tạm đóng cửa không cho học trò áp dụng một số khu.

Trường Tiểu học B thị xã Văn Điển cũng nằm trong list trường có toilet chưa bảo đảm. Với 1.200 học trò theo học bán trú tuy nhiên cả trường chỉ có 6 phòng làm sạch cho cả nam và nữ. Với lượng học trò đông, toilet được xây dựng phương án đây hàng chục năm, xuống cấp, đường cấp nước không bảo đảm cho nên ngoài bốc mùi còn bị nứt tường, thấm dột.

Còn 2.700 toilet gặp sự cố, xuống cấp

Theo Sở GD&ĐT Hà Nội, hiện có khoảng 2.700 toilet trên con số 2.622 ngôi trường ở các cấp chưa đạt chuẩn. Nhiều toilet gặp sự cố, các hạng mục như trần, tường, đường ống nước, bốc mùi….

Một hiện trạng ở các ngôi trường này là thiếu vắng lao công lau dọn toilet. Một lãnh đạo Sở GD&ĐT Hà Nội share, theo quy định, mỗi trường chỉ có 1 công nhân phụ trách làm sạch. Tuy nhiên, ban ngày họ phải thường dành thời lượng để lau dọn khu hiệu bộ, công sở, do vậy toilet của học trò phải thường phải sau một ngày mới có người dọn.

Chuyện bốc mùi, xú uế là điều không tránh khỏi. Sở cũng biết điều này, bù lại, quy định biên chế chỉ có 1 nhân công, các trường muốn thuê thêm người lau dọn lại không đủ giá.

Ông Nguyễn Viết Cẩn – Trưởng phòng plan Tài chính, Sở GD&ĐT Hà Nội – cho biết hiện đơn vị đã có rà soát, cảm nhận biểu hiện sơ lược, lập đề án thông báo UBND đô thị đề xuất phương án cải tạo 2.700 toilet ngôi trường các cấp, trị giá khoảng 395 tỷ đồng. Trước mắt, trong năm học 2016-2017, sở sẽ đề xuất làm mẫu toilet ở 7 trường với cấu tạo làm sạch tối tân, bảo đảm khu làm sạch, địa điểm rửa tay.

Ông Cẩn cho biết, theo cấu tạo mới, bình quân mỗi toilet có giá khoảng 100 triệu đồng. Theo chuẩn mực cấu tạo ngôi trường năm 2011, cứ khoảng 200 học trò phải có 1 toilet, cho cho nên giá đầu tư làm toilet cho mỗi trường là chưa được nhỏ. Vì thế, hành trình khắc phục lỗi toilet có khả năng kéo dài đến năm 2018, bước này không ngừng cập nhật các toilet hiện được coi là đạt chuẩn mực.

Theo ông Cẩn, lâu nay việc xây dựng nhà xưởng vật chất ngôi trường do chính quyền bao cấp. Tuy nhiên, trong đề án cải tạo, khắc phục lỗi toilet lần này có giá không nhỏ cho nên đơn vị đề xuất biện pháp cộng đồng hóa, kêu gọi nguồn lực từ công ty, cha mẹ. Khi gửi gắm ra biện pháp này, đa dạng hiệu trưởng lo ngại sẽ vấp phải sự không đồng tình từ phía cha mẹ.